.
وظيفه هفتم : وظيفه ديگري كه بعهده مرد است : اينست كه در خانه خوش زبان بوده واز سخنان زشت وناروا بپرهيزد .اين صفت به قدري در تحكيم بناي خانواده تأ ثيردارد كه گاهي اگر افراد ، ظاهر زيبايي هم نداشته باشد در اثر خوش بياني و گفتار نرم وملايم در برابر ديگران زيبا و فريبنده جلوه مي كند . رسول خدا (ص) فرمودند : ” زيبايي زير زبان است”.34
وظيفه هشتم : وظيفه سنگين ديگري كه مرد دارد اينست : به زن خود امر به معروف ونهي از منكر كند اين وظيفه بقدري بزرگ است كه خداي متعال به پيامبر خود دستور مي دهد : ” وانذر عشيرتك الاقربين “( شعراء 214) ” بستگانت را ازعذاب پروردگار بترسان “.35
وظيفه نهم : به منظور اينكه ، معمولاً كارها و انديشه هاي زن ازروي احساسات و عواطف است و مال انديشي و حقيقت بيني ، كه درپرتو نوراني فكربوجود مي آيد ، كمتر وجوددارد.اسلام به مرد دستور مي دهد.
حضرت علي (ع) مي فرمايد : ” سه چيز زندگي را تباه ونابسامان مي كند : اطاعت اززن ، پيروي از خشم ومتابعت از هوس وشهوت”
گفتار دوم:وظايف زن
براي اينكه زندگي خانواده بر اساس نظم وآرامش خاطر باشد واز سعادت محروم نماند اسلام براي زن واجب كرده است ، خودرااز نا محرم حفظ نموده وپاكدامن وعفيف باشد .
ــ يكي از وظايف زن اين است كه بدون اجازة شوهر ازخانه بيرون نرود ، رسول خدا)ص) خارج شدن زن را بدون اجازة شوهر منع كرده وفرموده اند : ” اگرزن بي اجازه شوهر از خانه خارج شود ، تمامي فرشتگان آسمان وزمين تا بخانه بر مي گردد اورا لعن ونفرين مي كنند” .36
امام صادق (ع) مي فرمايد : ” در زمان رسول اكرم (ص) مردي از انصار مسافرت رفت و به زن خود سفارش كرد : تا من بر نگردم از خانه خارج مشو ، بعد از مسافرت شوهر مدتي نگذشت كه پدر آن زن مريض شد زن وقتي خبر مريضي پدرش را شنيد، قاصدي راپيش پيامبر فرستاد كه به او اجازه بدهد به ديدن پدرش برود ، رسولخدا (ص) جواب فرمودند : در خانه بمان واز اطاعت شوهر سر پيچي مكن ، اطاعت شوهر از هر كاري بالاتر است . چند روز گذشت وبيماري پدر سخت شد ، زن باز پيغام داد و اجازه خواست ،امابر خلاف انتظار از طرف رسول خدا جواب منفي شنيد ، چند روز كه گذشت به زن خبردادند پدرش از دنيا رفته است ، باز زن بوسيلة قاصدي از رسول خدا اجازه خواست تا در نماز بر جنازة پدر شركت كند ، ولي باز هم رسول خدا موافقت نكردند ، پدر را به خاك سپردند و بالاخره زن طبق سفارش شوهر از خانه قدم بيرون نگذاشت ، سپس پيغمبر (ص) پيغام دادند : در برابر فرمان برداري تو از شوهرت خداوند تورا وپدرت را آمرزيد.
ــ نسبت به شوهر آزار و اذيت نرسانيد : رسول خدا فرمود :” جايز نيست زن بيش از قدرت وتوانايي بر مرد تحميل كند يا شكايت اورا پيش ديگري ببرد”.
ــ يكي ديگر از وظايف زن خانه داري و خدمت شوهر مي باشد : رسول اكرم (ص) مي فرمايند : ” هر زني كه در خانة شوهر به منظور خدمت چيزي را جابجا كند ، خدا به او نظر رحمت مي كند وكسيكه مورد عنايت حق قرار گرفت از عذاب در امان است .
ــ براي شوهرزينت و آرايش كند زينت كردن ، يكي از وظايف لازم و ارزندة زن مي باشد .اسلام در تمامي شئون زندگي براي زن برنامه هاي دلسوزانه طرح كرده است و در اين زمينه هم براي حفظ مرز انساني زن ، زينت وآرايش اورا فقط در خانه و براي شوهر قرار داده و از اينكه زن براي غير از شوهر خود زينت و آرايش نمايد سخت جلوگيري كرده است.
ــ وظيفة ديگر زن اين است كه بدون اجازه و اطلاع شوهر در مال او دخالت نكند ، زيرا اين عمل نسبت به مرد خيانت است و اينگونه خيانتها مانند موريانه رشته هاي صفا و صميميت و اطمينان و آرامش خانواده را نابودميكند .
رسول خدا (ص) مي فرمايند : ” زن نبايد بدون اجازه ، مال شوهر را به كسي بدهد ، اگر چنين كند گناهش مال زن است وثوابش مال شوهر”.
ــ يكسري وظايف وحقوقي مرد بر عهدة زن دارد كه زن بايد آنهاراانجام دهد كه از بحث ما خارج است . آري اين بود برنامه هاي حقوقي اسلام پيرامون وظايف زن ، اسلام با اين برنامه ها وبيان مسؤ ليتها براي زن مقام مقتدري در نظر گرفته است تا در كنار مرد زندگي آرام وسعادتمندانه داشته باشد .
مبحث چهارم: مفهوم ضمانت اجرا و انواع آن
ضمانت اجرا يکي از اوصاف مقوم قواعد حقوقي است. در حقوق داخلي، ضمانت اجرا عمدتاً به قدرت ملزمة دولت متکي است. اما در حقوق بين‌الملل که سروکار اجرايي آن با دولت‌هاي متعدد با منافع مختلف است، از ديرباز و در طول تاريخ آن، يکي از بزرگترين و شايد بزرگترين چالش ضمانت اجرا بوده است.
گفتار اول:مفهوم ضمانت اجرا
ضمانت در لغت به معناي تاوان داري ، ضامن شدن ، بر عهده گرفتن کاري همچنين به معناي زمين گيري و اجراء به راندن نيز معنا شده است 37. در اصطلاح حمايت مراجع رسمي و يا حمايت عرف و آداب و رسوم و افکار عمومي در اعمال قانون يا عرف و عادت و اخلاق حسنه که ممکن است به صورت کلي ” عدم نفوذ ” و يا جزئي “محکوميت کيفري مجرمان ” باشد.38
ضمانت اجرا 39به اين معنا است که مجازات يا ديگر مکانيزم هاي اجرايي که نسبت به اطاعت از قانون ، قواعد و مقررات ايجاد انگيزه مي کند و همچنين بخشي از حقوق که به منظور اطمينان از اجرا از طريق وضع مجازات نسبت به نقض يا اعطاي پاداش نسبت به رعايت آن ها در نظر گرفته شده است .40 بنابراين ضمانت اجرا يعني قواعدي است که در يک کشور بر افراد و روابط آن ها حکمراني مي کند . اين قواعد به منظور حفظ نظم جامعه و نگهداري افراد و اموال آن ها توسط قوه مقننه وضع و به وسيله ي مجريه و قضاييه اجرا مي گردد . به عبارت ديگر هرگاه قانون را يکي از افراد جامعه نقض کند قدرت عمومي براي حفظ نظم و حقوقي که ضمن نقض آن قانون تباه شده بکار مي افتد و عکس العمل نشان مي دهد اين عکس العمل را ضمانت اجرا گويند.41
گفتار دوم: عناصر ضمانت اجرا
تحقق ضمانت اجرا در هر نظام حقوقي، منوط به ايجاد دو عنصر است:
1- عنصر قانوني كه همان تدابير پيش بيني شده در متن قانون است كه در قبال نقض مقررات حقوقي در نظر گرفته مي‌شود.
2- قدرت اجرايي برتر بر نيروهاي جامعه (اعم از جامعه داخلي يا بين المللي) كه براي تضمين اجراي حقوق، نياز به قدرتي است كه در سطح كل جامعه توان برخورد با هر قدرت متمرّدي را داشته باشد و بتواند مجازات‌هاي پيش بيني شده را جامع? عمل بپوشاند.42
گفتار سوم:ضمانت اجراهاي حقوقي و غيرحقوقي
مراد از ضمانت اجراهاي حقوقي آن دسته‌اي است که در قوانين يا معاهدات بين‌المللي به طور خاص آمده است. اما غير‌حقوقي آن دسته‌اي است که بر اساس معياري که تعريف سابق‌الذکر از ضمانت اجرا به ما مي‌دهد مي‌تواند مطرح گردد. تکيه بر هنجارهاي اخلاقي، تحرکات و اقدامات سياسي، اقتصادي و حتي نظامي مي‌تواند در اين دسته قرار گيرد. هم‌چنين تکيه بر معنويت و ايمان مذهبي افراد در اين دسته قابل شمارش است. در برخي از گفته‌ها و نوشته‌ها در حوزه حقوق عرفي مي‌توان اصل اين تقسيم‌بندي را مشاهده کرد. بيان “تکليف اخلاقي” و “فعاليت سياسي” در کنار “تکليف حقوقي” مي‌تواند بر همين اساس باشد. برخي از صاحب‌نظران نيز به هنگام شمارش اقسام ضمانت اجراهاي بين‌المللي از “ضمانت اجراي اخلاقي” مانند عذرخواهي کشور متخلف در قبال کشور قرباني، “ضمانت اجراي اقتصادي” مانند تحريم اقتصادي، “ضمانت اجراي سياسي” مانند انتشار اسناد حاکي از نقض حقوق بين‌الملل و غيره نام برده‌اند که در حوزه حقوق بشر‌دوستانه بين‌المللي نيز مي‌تواند جاري و ساري باشد.

فصل دوم: شناسايي تعهدات غير مالي زوجين و تعيين ضمانت اجراهاي آن

تعهدات در نکاح به دو بخش مالي و غير مالي تقسيم ميشوند.1-حقوق و روابط مالي زوجين 2-حقوق و روابط غير مالي زوجين .در واقع به طور کل حقوق در يک تقسيم بندي کلي،به دودسته مالي و غير مالي تقسيم مي شود.خانواده نيز به عنوان يک نهاد حقوقي،هر دو جنبه مالي و غير مالي را واجد است.اما از آنجا که ،خانواده خود يک قرارداد غير مالي است.بررسي حقوق و روابط غير مالي همسران، در آن بسيار حائز اهميت است.حقوق غيرمالي زوجين، يا مشترک ميان آن دو است و يا مانند حقوق ناشي از رياست مرد درخانواده،مخصوص يکي از زوجين است.در هر صورت حقوق غير مالي خانواده،از آنجا که وابستگي شديدي به عرف و اخلاق دارد، در طول زمان،هميشه دستخوش تغييرات زيادي بوده است.و نظرات فقها و انديشمندان هم،از عرف و نگرش غالب مردم زمان آنها، بي تاثير نبوده است.
مبحث اول:شناسايي تعهدات غير مالي زوج
ارزش خانواده بيش از هر چيز بر پايه مودت و دوستي بين اعضاي آن، بخصوص زن و شوهر استوار است و اگر اين جريان بر اساس دوستي و تفاهم و بر کنار از خودخواهي ها ادامه يابد، به آرامش و سکون در کنار يکديگر و در نهايت به کمال انساني مورد نظر خواهد رسيد. آنچه که در خوشبختي و سعادت خانواده بيش از هر چيز مؤثر است، اخلاق و برخورد صحيح و اصولي زوجين است که با صفا و صميميت و وفاداري، اشتراک مساعي، گذشت و فداکاري در حق يکديگر، زندگي را رونق بخشيده به آن جلوه و صفا مي دهند. لذا زن و مرد قبل از آنکه به فکر قانون و ضمانت اجراي آن باشند، بايد به فکر اخلاق و صفاي درون خود باشند.

گفتار اول: قسم و احکام آن
مراد از قسم، بخش کردن شب ها بين زوجات است. نظر مشهور فقها بر اين است که زوج موظف است حق قسم را نسبت به همسر يا همسرانش رعايت کند که در اصطلاح حق مضاجعه و يا حق مبيت هم مي گويند. 43
صاحب جواهر در اين زمينه فرموده: ” براي هريک از زوجين حقي است که نسبت به همسر لازم است بدان قيام نمايد.44 شهيد ثاني مي فرمايد: ” براي هريک از زوجين نسبت به ديگري حقي است، براي زن همانگونه حق است که براي مرد است و منظور از مشابهت حقوق شباهت اصل حقوق به يکديگر است نه کيفيت آن، زيرا کيفيت حقوق زن و مرد با هم فرق دارد.45
به نظر مشهور 46 در آغاز زندگي، قسمت کردن شب ها ميان همسران واجب است، زيرا با عقد تمکين و نفقه و قسمت بر شوهر واجب مي شود. دلايل مشهور عبارتند از:
1-امر به معاشرت نيک؛” فعاشروهنّ بالمعروف”. 47 درآيه شريفه امر، دلالت بر تکرار دارد و چون تکرار در همه زمانها ممکن نيست، پس معاشرت نيک واجب است؛ بنابر آنچـه قسمت اقتضا مي کند زوجه مي تواند حق قسم خود را ببخشد و يا به شوهر خود درصورت تراضي بفروشد. چنانچه امام صادق (ع) مي فرمايند: ” اگر زني راضي باشد و مرد اين حق را از او خريداري کند، ايرادي ندارد”.
تأسّـي به پيامبـراعظـم (ص): ايشان حتـي در زمان بيماري به منزل زنـان خـود برده مي شدند. 48
اطلاق فرمايش امام صادق (ع): ” اگر مردي متأهل با زن ديگري که باکره است ازدواج کند، بايد بعد از سه روز بودن با زن جديد، اوقات خود را تقسيم کند”.
قانون مدني تصريح به تکليف مزبور ننموده است و از افراد حسن معاشرت شوهر نسبت به زن دانسته و اکتفا به ماده (1103) کرده است. چنانچه گذشت، حسن معاشرت زن و مرد با يکديگر تابع عرف و عادت زمان و مکان با در نظر گرفتن وضعيت آنان مي باشد، لذا آزاد بودن مرد در شب ها و يا گذراندن او هرشب نزد زن، تابع عرف و عادت محلي مي باشد که در آن زيست مي نمايد، همچنان که هرگاه عرف و عادت زمان و مکان آن است که شوهر در اتاق زن شب را بگذراند، بايد در اتاق او باشد و هـرگاه عرف اقتضاء نمايد که هريک از زن وشوهر دراتاق جداگانه بخوابد، کافيست که مرد در منزل زن شب را بگذراند، اگرچه در اتاق ديگر بخوابد. 49
2-رياست خانواده
در اسلام رياست خانواده بر عهده مرد است و اين مبتني برآيه “34” سوره نساء مي باشد. ” الرّجال قوّامون علي النّساء بما فضّل الله بعضهم علي بعض و بما أنفقوا من أموالهم “
بين فقها و مفسران

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید