ی تحصیلی مختلف هدایت کرد آنچه که مساله اصلی است این می باشد که این رغبت ها چقدر پایدار می باشند که بتوانیم از آنها به عنوان یک گزینه در طرح ریزی شغلی دانش آموزان استفاده کنیم.
آنچه که محقق در این پژوهش به دنبال آن است بررسی این موضوع است که چه اندازه می توان از نتایج رغیت سنج هالند برای کمک به دانش آموزان در انتخاب رشته استفاده کرد و اینکه نتایج حاصل از این رغبت سنج تا چه اندازه در طول زمان تغییرپذیر می باشند؟
اهداف پژوهش
هدف کلی این پژوهش بررسی پایستگی ویژگی های اندازه گیری شده توسط رغبت سنج هالند می باشد و این که تا چه اندازه می توان از ارزیابی انجام شده توسط این ابزار در طرح ریزی های شغلی و همچنین در مواردی مانند انتخاب رشته دانش آموزان دبیرستانی استفاده کرد.
اهداف دیگر این پژوهش شامل موراد زیر می باشد:
– بررسی میزان پایستگی شخصیتی اجتماعی دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
– بررسی میزان پایستگی تیپ شخصیتی هنری دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
– بررسی میزان پایستگی تیپ شخصیتی متهورانه دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
– بررسی میزان پایستگی تیپ شخصیتی قراردادی دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
– بررسی میزان پایستگی تیپ شخصیتی جستجوگرانه دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
– بررسی میزان پایستگی تیپ شخصیتی واقع گرا دانش آموزان از زمان ورود به دبیرستان تا پایان تحصیلات دبیرستان.
اهمیت و ضرورت تحقیق
کار در زندگی بیشتر بزرگسالان نقش محوری دارد.شغل فرد عامل اصلی در داستان زندگی اوست و تا حد زیادی تعیین کننده ی امید و نا امیدی در زندگی روزانه است.از طریق کار،شیوه هایی که فرد،هویت فردی اش را ابراز می کند،آماده شده و منابع مالی جمع آوری می گردد(نیومن و نیومن،2003)
اشتغال سالم در یک جامعه صنعتی و نیز نیاز مبرم به توسعه آموزش فنی و حرفه ای،ایجاب می کند که افراد بر اساس تفاوت های فردی و با در نظر گرفتن استعدادها،رغبت ها و امکانات و نیازهای جامعه در رشته های مناسب تحصیل کنند و سپس به مشاغل درست گمارده شوند(شفیع آبادی،1385).
اعمال برنامه های راهنمایی تحصیلی و شغلی به طور مناسب موجب می گردد که توزیع دانش آموزان به رشته های مختلف تحصیلی در دبیرستان و دانشگاه بر اساس ویژگی های فردی و نیازهای جامعه به طور صحیح انجام پذیرد لذا از هدر رفتن سرمایه های کشور و اتلاف و فرصت ها و در نهایت از ازدحام کمبود در برخی رشته های تحصیلی جلوگیری می شود(شفیع آبادی،1384). در عصر حاضر که عصر ارتباطات است بدون شک شناسایی هر چه دقیق تر ابعاد شخصیتی انسان ها در جوامع بشری و محیط های شغلی و حرفه ای بیش از گذشته ضروری به نظر می رسد و در این راستا،قطعا شناخت انسان و داشته های درونی او بدون درک و شناسایی ابعاد مختلف شخصیتی وی میسر نخواهد بود(قرچه داغی و رحیم منفرد،1384).
پرواضح است که سنجش علایق و گرایش ها یکی از وظایف مهم راهنمایی و مشاوره هم در مدارس،دانشگاه ها و هم در محیط های شغلی می باشد و برای علمی تر بودن این امر نیاز داریم که همیشه از آزمون ها و تست های جدیدتر وبه روزتر استفاده کنیم.آنچه امروزه به اثبات رسیده این است که هر فردی نمی تواند در هر زمان و در همه جا آن طور که می خواهد باشد و آنچه می خواهد انجام دهد.این واقعیت اغلب فراموش می شود هر شغلی مستلزم تعدادی استعدادهای عمومی و اختصاصی است و هر اندازه شغل تخصصی تر باشد به همان اندازه تعداد استعدادهای اختصاصی لازم افزایش خواهد یافت یا لااقل این استعدادها محدودتر خواهد شد،همچنین شناخت صحیح مشاغل و کمک به افراد در انتخاب شغلی که با استعدادها و علایق آن ها سازگارتر است از وظایف مهم راهنمایی و مشاوره شغلی است(گنجی،1383).
بنابراین از آنجاییکه انتخاب شغل اهمیت خاصی در زندگی انسان دارد،به توجه خاصی نیاز دارد،ریشه انتخاب رشته تحصیلی است امروزه مشاغل تخصصی تر گردیده و تحصیل زمینه ساز شغل است.لذا دقت در انتخاب رشته تحصیلی وضعیت شغلی فرد را تعیین می کند اگر شغل درست انتخاب شود هم نیازهای روانی فرد را برآورده می سازد و هم رضایت او را فراهم می کند،و هم در زندگی خانوادگی،ازدواج،انتخاب دوستان،وضعیت اجتماعی و اقتصادی و نظام ارزشی تاثیرات مثبتی می گذارد(رئوفی و ثنایی،1374).
با توجه به مطالب یاد شده مشخص می شود که انطباق مشاغل با استعدادها و علایق افراد امری اجتناب ناپذیر است بلکه کاملا ضروری می باشد و برای ایجاد این هماهنگی و انطباق نیاز به ابزارهایی دقیق و مناسب داریم که در راستای این هدف،محقق که خود مشاور مدرسه می باشد و از نزدیک با مشکلات و سردرگمی های دانش آموزان مواجه می باشد تصمیم گرفت به بررسی پایستگی شغلی دانش آموزان دبیرستانی بر اساس رغبت سنج هالند بپردازد.
تعریف واژه ها و مفاهیم
تعاریف نظری
ترجیح شغلی :عبارت است از درجه بندی مشاغل به ترتیب اهمیت و تقدم برای فرد (شفیع آبادی،1384).
رغبت:با توجه به تعریف ارائه شده در فرهنگ و بستر،رغبت عبارت است از تحریک احساساتی که با توجه و علاقه زیاد نسبت به چیزی توام باشد.
انتخاب شغل:به نظر هالند (1958)انتخاب شغل عملی است که بیانگر انگیزش ،شناخت،شخصیت و توانایی فرد می باشد.مشاغل راه زندگی را نشان می دهند،نه فقط یک مجموعه از فعالیت ها و مهارت هایی که منزوی شده اند،بلکه مشاغل،بسیاری از جنبه های زندگی فرد را در بر میگیرند(لانکاستر،2006).
تعاریف عملیاتی
رغبت سنج هالند: ترجیح شغلی نمره ای است که آزمودنی از اجرای رغبت سنج هالند به دست می آورد.
تیپ شخصیتی اجتماعی:نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ اجتماعی به دست می آید.
تیپ شخصیتی هنری: نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ هنری به دست می آید.
تیپ شخصیتی جستجوگرانه: نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ جستجوگرانه به دست می آید.
تیپ شخصیتی متهورانه: نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ متهورانه به دست می آید.
تیپ شخصیتی قراردادی:نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ قراردادی به دست می آید.
تیپ شخصیتی واقع بین :نمره ای که از رغبت سنج هالند برای تیپ واقع بین به دست می آید.
سوالات تحقیق
1- آیا بین تیپ شخصیتی اجتماعی دانش آموزان در زمان ورود به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟
2- آیا بین تیپ شخصیتی هنری دانش آموزان در زمان ورود به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟
3- آیا بین تیپ شخصیتی جستجوگرانه دانش آموزان در زمان ورود به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟
4- آیا بین تیپ شخصیتی متهورانه دانش آموزان در زمان به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟
5- آیا بین تیپ شخصیتی قراردادی دانش آموزان در زمان ورود به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟
6- آیا بین تیپ شخصیتی واقع بین دانش آموزان در زمان ورود به دبیرستان و زمان فارغ التحصیلی از دبیرستان پایستگی وجود دارد؟

فصل دوم
ادبیات تحقیق

تعریف و بررسی مفهوم رغبت
در فرهنگ معین رغبت از لحاظ لغوی به معنی میل داشتن و آرزو است یعنی زمانی که می گوییم فرد به کاری رغبت دارد یعنی از انجام آن لذت می برد و احساس خوشی و شادی به او دست می دهد.به عبارتی می توان گفت رغبت بیشتر تابع احساسات است.علایق(رغبت ها) فرایندهای ذهنی هستند که تولیدکننده احساسات مثبت یا منفی بوده اند و وبرانگیزنده یک میل برای ادامه دادن یا ندادن افکار یا رفتار مشابه می باشند به طور مثال علایق شغلی ممکن است به صورت زیر تعریف شود:موضوعی از نگرش که مربوط به ارزیابی باورها درباره فعالیت های شغلی است(نقل از حجتی و صادقی،1386).یکی از عوامل موثر در موفقیت در هر شغلی داشتن رغبت است و رغبت ها مهمترین عامل در انتخاب شغل به حساب می آیند البته با افزایش سن و تکامل انسان معمولا رغبت ها فرم واقعی تری به خود می گیرند و انتخاب فرد بیشتر به واقعیت نزدیک می شود ،همچنین لازمه تمام انتخاب های مناسب شغل وجود ترجیح شغلی است و در واقع انسان اول شغلی را ترجیح می دهد و سپس آن را انتخاب می کند(شفیع آبادی،1384).
دیویس1و لافکوئیست(1984)معتقدند رغبت های شغلی،رضایت،عملکرد و دوره تصدی را پیش بینی می کنند.گاتفردسون2(2002) نیز رغبت ها را به عنوان یکی از چندین فاکتور شغلی مرتبط با تشکیل خودپنداره در نظر می گیرد.لنت،بروان و هاکت3(1994) نیز در پرورش نظر شناختی _اجتماعی مسیر شغلی،به اهمیت رغبت ها اشاره کرده و معتقدند وقتی فرد در هنگام انجام فعالیتی در هنگام انجام فعالیتی،ارزیابی و بازخورد مثبتی از مهارت های خود داشته باشد،رغبت بیشتری
1-Davis 2-Gadferdson
3-Brown & Haket
نسبت به آن پیدا خواهد کرد.ساویکاس نیز ارزیابی شخصیت های شغلی از جمله رغبت ها را در مشاوره شغلی موثر می داند. در میان همه نظریه های شغلی،تیپ شناسی هالند تمرکز روشنتری بر روی رغبت ها دارد.وی رغبت ها را انعکاس شخصیت می داند و معتقد است آنها با تصمیم گیری،رضایت و عملکرد شغلی رابطه مثبتی دارند(بروان و لنت،2005).به زعم لنت و همکارانش(1994)نیز رغبت ها انعکاسی از باورهای خود کارامدی،نتایج مورد انتظار و توانایی ها می باشند.
رغبت زمانی ایجاد می شود که انسان چیزی را دوست بدارد،آن شی را مورد توجه قرار دهد و مشاهده کند یا درباره آن چیز بیاندیشد و سرانجام از آن لذت ببرد به عبارت دیگر می توان گفت که رغبت ها همان ترجیح دوست داشتنی های انسان در لحظه معینی از زمان می باشد(شفیع آبادی،1384).
کلمه ترجیح که در فرهنگ عامه و حتی در کتاب ها و مجلات بیشتر مترادف رغبت به کاربرده می شود،در فرهنگ فارسی معین و همچنین لغت نامه دهخدا به معنی فزونی دادن و برتر دادن چیزی نسبت به چیز دیگر می بشد.برای ترجیح چیزی به چیز دیگر یا شغلی نسبت شغل دیگر باید نسبت به هردو موضوع یا هر دو شغل اشراف وجود داشته باشد و احتمالا ترجیح ها بیشتر تابع عقل و منطق هستند تا احساسات.بنابراین به نظر می رسد به ترجیحات شغلی افراد بیشتر از رغبت های شغلی شان می توان اعتماد کرد.لذا نظر این تحقیق آن است که بین رغبت ها و ترجیحات بهتر است تمایز قایل شویم.
طبقه بندی یا انواع رغبت ها
رغبت ها از نظر استرانگ1 به دسته های زیر تقسیم می شوند:
1- ادبی
2- اجتماعی
3- اداری
4- تجاری
5- هنری
6-علمی
7- فنی
8-صنایع دستی
9-کشاورز(حاجی صادقی،1386).
فهرست دیگری که در این زمینه وجود دارد،طبقه بندی گیست2 می باشد.در این طبقه بندی رغبت های حرفه ای به صورت زیر می باشد:
1- ادبی
2- کارمند و منشی گری
3- مکانیکی
4- موسیقی
5- کارهای آزاد
6- اجتماعی
7- حسابداری
8-خدمات اجتماعی
9- هنرپیشگی
10- هنری (حاجی صادقی،1386).

1-strong 2-Geist

در فهرست رغبت های حرفه ای که توسط کودر1 تنظیم شده است،رغبت به فعالیت ها خلاصه می شود تا رغبت به مشاغل ،رغبت هادر این طبقه بندی به قرار زیر می باشد(حسینیان و یزدی،1376).
1- رغبت به فعالیت های بیرون از خانه:اشخاصی که رغبت شدید به کار و فعالیت در خارج از خانه دارند،از کارها و سرگرمی هایی لذت می برند که آنان را در فضای باز مشغول کند.
2- رغبت های مکانیکی:اشخاصی که به کارهای مکانیکی علاقه و تمایل دارند پیوسته با دستگاه ها خود را مشغول می

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید