یاستی و تاثیر آن بر ضایعات برنج دیده می شود (جدول 4-8)، در این میان رتبه اول و بالاترین میانگین در میان سوالات مربوط به سوال ” جریمه شدن به دلیل عرضه نامناسب و نامطلوب محصول” بود و پایین ترین رتبه و پایین ترین میانگین مربوط به سوال ” ایجاد قوانین جلوگیری از فروش محصولات نامطلوب ” بود (جدول 4-8).

جدول 4-7- میزان همبستگی عوامل نهادی و سیاستی با میزان ضایعات برنج
نوع متغییر
میانگین
ضریب همبستگی
سطح احتمال
انحراف معیار
محدود بودن منابع عامل استفاده بهتر از منابع و جلوگیری از اتلاف
41/1
09/0
13/0
49/0
جریمه شدن به دلیل عرضه نامناسب و نامطلوب
89/1
16/0-
**048/0
31/0
ایجاد قوانین جلوگیری از فروش محصولات نامطلوب
03/1
38/0
62/0
17/0
*و **به ترتیب معنی دار در سطح احتمال 5% و 1%

جدول 4-8- بررسی وضعیت و رتبه بندی تاثیر سوالات بخش ویژگی های نهادی و سیاستی
بر ضایعات برنج
ویژگی های نهادی و سیاستی

میانگین
رتبه تاثیرگذار
محدود بودن منابع عامل استفاده بهتر از منابع و جلوگیری از اتلاف
41/1
2
جریمه شدن به دلیل عرضه نامناسب و نامطلوب
89/1
1
ایجاد قوانین جلوگیری از فروش محصولات نامطلوب
03/1
3
برآورد آماری 03/0 P

در بخش عوامل نهادی و سیاستی سوالی مبنی اینکه ” آیا در مصرف منابع و نهاده های تولیدی محدودیت دارید ؟” مطرح شد. این سوال دارای پنج گزینه “کود و سم”، “زمین”، “نیروی کار” ، “ماشین آلات” و “اعتبارات” بود و ارزش نمره ای برای هر یک از این گزینه ها به ترتیب از 1 الی 5 در نظر گرفته شد برخی از پاسخگویان همه موارد را از عوامل تاثیر گذار بر ضایعات در بخش نهادی و سیاستی می دانستند که به همین منظور گزینه همه موارد با ارزش نمره ای 6 هم به پرسشنامه اضافه گردید (جدول 4-9).

جدول 4-9- نقش محدودیت نهاده ها بر ضایعات برنج
گزینه ها
تعداد
درصد
کود و سم
27
27
زمین
0
0
نیروی کار
20
20
ماشین آلات
اعتبارات
همه موارد
27
3
24
27
3
24
میانگین
5/3

برآورد آماری
048/0 P

بررسی ها نشان داد که 24 درصد از افراد بر این عقیده اند که کلیه موارد یاد شده در ارتباط با هم بوده و برآیند آن بر ضایعات برنج تاثیرگذار است، این در حالی بود که 27 درصد از افراد عقیده داشتند که تنها مساله ای که منجر به محدودیت در فعالیت کشاورزی آنها بوده، تامین نهاده های کود و سم است و این امر تاثیر چشمگیری بر ضایعات محصول آنها داشته است (جدول 4-9). 27 درصد افراد نیز عدم وجود ماشین آلات مناسب را تنها دلیل محرومیت و تنها عامل موثر بر ضایعات برنج دانسته اند و 20 درصد افراد نیز عدم وجود نیروی کار را تنها دلیل محرومیت و تنها عامل موثر بر ضایعات برنج دانسته اند. تقریبا همگی بر این عقیده که زمین به تنهایی تاثیری بر ضایعات محصول کشاورزی ندارد، اتفاق نظر داشته اند (جدول 4-9). سطح معنی داری تفاوت میانگین نمره این سوال با عدد ثابت 3 مورد مقایسه قرار گرفت که از عدد 3 تفاوت آماری معنی داری را نشان داد. سطح معنی داری نیز 05/0 P تعیین گردید (جدول 4-9).
در رابطه با ویژگی های اقتصادی از کشاورزان خواسته شد که به سوالاتی در رابطه با سطح زیرکشت، رقم غالب مورد کشت، قیمت محصول در سال گذشته و امسال، شغل غیر کشاورزی و تعویض محصول پاسخگو باشند. که کلیه پاسخگویان تنها به دو سوال از این بخش پاسخ دادند. از این میان 60 درصد کشاورزان عنوان کردند که از رقم محلی برنج به نام “هاشمی” استفاده می کنند، 30 درصد کشاورزان شرکت کننده در این پژوهش از رقم برنج به نام “علی کاظمی” و 10 درصد از کشاورزان از سایر ارقام از جمله دم سیاه، صدری، خزر، بی نام استفاده می کنند، بنابراین مشخص شد که رقم غالب منطقه رقم محلی هاشمی است. در مورد سطح زیر کشت اطلاعات آماری به شرح زیر است.

جدول 4-10- سطح زیر کشت برنج (متر مربع)
سطح زیر کشت
تعداد
درصد
2000-1000
3
3
4000 – 3000
7
7
6000- 5000
17
17
8000- 7000
16
16
10000-9000
36
36
بالاتر از 10000
22
22

بیشترین
سطح زیر کشت
کمترین
سطح زیرکشت

2000
50000
میانگین ± انحراف معیار

10630 ± 7170

بررسی ها حاکی از آن است که 36 درصد از افراد مساحت یک هکتار از اراضی کشاورزی خود را به کشت برنج اختصاص داده اند و 3 درصد از کشاورزان این منطقه نیز در کنار کشت سایر محصولات کشاورزی حداقل مساحتی بین 1000 تا 2000 متر مربع را به کشت برنج اختصاص داده اند و این گویای اقتصادی بودن این محصول است، استان گیلان از بزرگترین مناطق کشت برنج در ایران محسوب می شود که به طور متوسط حدود یک هکتار از اراضی کشاورزی، هر کشاورز تحت کشت برنج قرار خواهد گرفت. 22 درصد افراد هم مساحت های چند هکتاری را به کشت برنج اختصاص دادند، بیشترین سطح زیرکشت مورد بررسی در این پژوهش مربوط به کشاورزی با 5 هکتار شالیزار بوده است (جدول 4-10).
یکی از پرسش های بخش اقتصادی پرسشنامه، در ارتباط با تغییر محصول و جایگزینی با محصول دیگر بود در واقع سوال بدین صورت بود که ” آیا تاکنون فکر کرده اید که محصول دیگری را جایگزین محصول فعلی نمائید که درآمد بیشتری داشته باشد؟” که نتایج به شرح زیر است (جدول 4-11).

جدول 4-11- جایگزینی محصول دیگر با محصول فعلی
سطح زیر کشت
تعداد
درصد
بله
20
20
خیر
80
80

بررسی ها نشان داد که علیرغم اقتصادی بودن محصول برنج و علیرغم اینکه هر کشاورز در حداقل مساحت ممکن هم در کنار محصولات دیگر به کشت برنج اشتغال دارد، اما با این حال تفکر جایگزینی محصول دیگر به جای کشت برنج تنها در 20 درصد افراد وجود دارد، به طوری که 80 درصد کشاورزان نه تنها تصمیم به جایگزینی کشت برنج با محصول دیگر نداشته اند بلکه بسیار به ادامه کشت این محصول تاکید داشته و علاقمند بودند (جدول 4-11).

جدول شماره 4-12- بررسی وضعیت کلی تاثیر عوامل اقتصادی، نهادی – سیاستی و مدیریتی بر ضایعات برنج

عوامل موثر بر ضایعات برنج
میزان اثر بخشی

بله
خیر

تعداد
درصد
تعداد
درصد
میانگین
برآورد آماری
ویژگی های مدیریتی
406
6/76
186
31
35/1
042/0P
ویژگی های نهادی و سیاستی
167
6/55
133
3/44
44/1
049/0P
ویژگی های اقتصادی
20
95/19
80
78/79
8/1
031/0P
کل سوالات
593
7/59
399
22/40
41/1
048/0P

سوالات مرتبط با ویژگی های مدیریتی، ویژگی های نهادی و سیاستی و ویژگی های اقتصادی بر ضایعات برنج به ترتیب شامل 6، 3 و 2 سوال بود که برای هر سوال 2 گزینه مشخص گردید (بله = 1 و خیر =2). برای مجموع نمرات سوالات 6 گانه با معیار (1= بله و 2= خیر)، میانگین نمرات مجموع هر گروه از شاخص ها با مفدار 5/1 به عنوان نمره متوسط عوامل کل موثر بر ضایعات برنج مورد مقایسه قرار گرفت. با استفاده از آزمون آماری One sample t-test مشخص گردید که تفاوت آماری معنی داری بین میانگین نمرات مجموعه سوالات ویژگی های مدیریتی، ویژگی های نهادی و سیاستی و همچنین ویژگی های اقتصادی وجود دارد، به این معنا که افراد شرکت کننده در طرح، نقش هر یک از عوامل مدیریتی، نهادی سیاستی و اقتصادی بر ضایعات برنج موثر می دانند با این همه نقش عوامل اقتصادی بر ضایعات برنج را بیشتر از 70 درصد می دانند (جدول 4-12).

جدول 4-13- بررسی توزیع فراوانی وضعیت تاثیر کلی شاخص های مدیریتی، نهادی – سیاستی و اقتصادی بر ضایعات برنج بر حسب عامل اجتماعی (رده های سنی پاسخ دهندگان)
عوامل موثر بر ضایعات برنج
رده سنی
میزان اثر بخشی
برآورد آماری

بله
خیر

تعداد
درصد
تعداد
درصد

کمتر از 30
18
60
12
40
12/3P =
40 – 31
129
12/55
105
87/44

50-41
131
75/80
82
49/38

51 به بالا
172
04/48
186
95/51

جمع
450
45
385
5/38

با استفاده از آزمون آماری Chi Square مشخص گردید که با اطمینان 95% و با خطای کمتر از 5% ارتباط آماری معنی داری بین رده های سنی کشاورزان شالیکار مورد بررسی و وضعیت تاثیر عوامل مختلف مورد مطالعه بر ضایعات برنج وجود ندارد (جدول 4-13).

جدول 4-14- بررسی توزیع فراوانی وضعیت تاثیر کلی شاخص های مدیریتی، نهادی – سیاستی و اقتصادی بر ضایعات برنج بر حسب عامل اجتماعی (تحصیلات پاسخ دهندگان)
عوامل موثر بر ضایعات برنج
تحصیلات
میزان اثر بخشی
برآورد آماری

بله
خیر

تعداد
درصد
تعداد
درصد

زیردیپلم
264
40
396
60
34/6P =
دیپلم
175
70
75
30

کاردانی
80
80
20
20

کارشناسی
0
0
0
0

کارشناسی ارشد به بالا
جمع
0
519
0
52
0
491
0
50

با استفاده از آزمون آماری Chi Square مشخص گردید که با اطمینان 95% و با خطای کمتر از 5% ارتباط آماری معنی داری بین تحصیلات کشاورزان شالیکار مورد بررسی و وضعیت تاثیر عوامل مختلف مورد مطالعه بر ضایعات برنج وجود دارد (جدول 4-14).
همچنین با استفاده از این آزمون مشخص گردید که با اطمینان 95% و با احتمال 5% ارتباط آماری معنی داری بین رده سنی کشاورزان شالیکار مورد بررسی و نیز تحصیلات بادمکاران مورد بررسی و محدودیت منابع بر ضایعات برنج وجود ندارد و تقریبا تمامی رده های سنتی با هر سطح تحصیلاتی بر تاثیر کمبود نهاده هایی چون کود و سم، ماشین آلات و نیروی کار و همچنین برآیند منابع بر ضایعات برنج تقریبا اتفاق نظر داشته اند (جدول 4-15 و 4-16).

جدول 4-15- بررسی توزیع فراوانی وضعیت تاثیر محدودیت منابع بر ضایعات برنج
بر حسب عامل اجتماعی (رده های سنی پاسخ دهندگان)
محدودیت منابع
رده سنی
میزان اثر بخشی

برآورد آماری

کود و سم=1
زمین=2
نیروی کار=3
ماشین آلات =4
اعتبارات = 5
همه موارد =6

تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد

کمتر از 30
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3
100
22/1P =
40 – 31
4
28/14
0
0
5
85/17
7
25
1
57/3
11
28/39

50-41
9
03/29
0
0
7
58/22
8
25
1
22/3
6
35/19

51 به بالا
15
58/36
0
0
8
51/19
11
82/26
1
43/2
6
63/14

جمع
28
18/27
0
0
20
41/19
26
4/25
3
91/2
26
4/25

جدول 4-16- بررسی توزیع فراوانی وضعیت تاثیر محدودیت منابع بر ضایعات برنج
بر حسب عامل اجتماعی (تحصیلات پاسخ دهندگان)
محدودیت منابع
تحصیلات
میزان اثر بخشی

برآورد آماری

کود و سم=1
زمین=2
نیروی کار=3
ماشین آلات =4
اعتبارات = 5
همه موارد =6

تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد

زیردیپلم
19
14/27
0
0
16
85/22
19
14/27
0
0
16
85/22
49/2P =
دیپلم
7
3/33
0
0
2
52/9
5
81/23
3
28/14
4
04/19

کاردانی
2
20
0
0
3
30
1
10
1
10
3
30

کارشناسی
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

کارشناسی ارشد به بالا
جمع
0
28
0
86/28
0
0
0
0
0
21
0
64/21
0
25
0
77/25
0
0
0
0
0
23
0
71/23

با استفاده از آزمون آماری Chi Square مشخص گردید که با اطمینان 95% و با خطای کمتر از 5% ارتباط آماری معنی داری بین رده سنی شالیکاران مورد بررسی و نحوه ی انتخاب بذر بر ضایعات برنج وجود ندارد، در واقع 16 درصد افراد انتخاب بذر را با نظر کارشناسان، 8 درصد افراد انتخاب بذر را از طریق مشاوره با همسایگان و 74 درص

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید